arkaplan
Ayrancılar’ın Tarihi Serisi 1
Ayrancılar’ın Tarihi Serisi 1

Osmanlı Dönemi

Triyanda ismine ilk olarak, Osmanlı dönemi 1467 ve 1475 yılındaki kayıtlarda rastlıyoruz. 1467 tarihli kayıtlarda İzmir kazasının güneyinde yer alan köylerden sadece Mesavli (Çakaltepe), Emirdoğan. Kesri (Özdere), Triyanda (Ayrancılar) ve Çapar (Capak) bulunmaktadır. Bunlardan Mesavli ve Kesri Cumaovası'na, Çapar ve Emirdoğan da Triyanda nahiyesine bağlıdır. O dönemin iki nahiye merkezi, Triyanda ve Cumaovasıdır. 1866 yılında İzmir'in Cumaovasi, Triyanda ve Torbalı nahiyeleri birleştirilerek Seydiköy merkez yapılmıştır. Osmanlı döneminde toprakların büyük bir kısmının mülkiyeti, devlete aittir. Bu topraklar, devlete hizmette bulunanlara hizmetlerinin karşılığı olarak dağıtılırdı. Osmanlılar bir yerin fethine müteakip "Tahrir" denilen sayımları yaptırdıkları gibi bu tahrirleri her padişah değişikliğinde veya genellikle 30 yıl aralıklarla tekrarlatırlardı. 1467 tarihli timar esasına göre yazılmış defterlerde Mesavli ile başlayan 230. sayfada Triyanda, Emirdoğan, Zeytini, Çapak ve Kesri görülmektedir. Defterin 306. sayfasından itibaren padişa haslari yer almaktadır.

Kürdelen (Karşıyaka), Manda (Bornova), Urla, Çeşme. Hereke, Düzce, Seferihisar nahiyeleri kayıtlıdır. Defter köylünün toprağı işlemesine ve kullanmasına göre: "Çiftnim, çift, Çiflikara ve Kara olarak ayrılmıştır. Bu tabirler topraksız, az topraklı veya çok toprağa sahip köylü karşılığıdır. Triyanda, Emirdoğan, Zeytini, Çapak ve Kesri köyleri vergi mükellefi olarak geçmektedir. Başbakanlık Osmanlı Arşivi Bab-1 Defteri Kalemin tasnifi içinde, 757 numarada bulunan bu defterde timar esasına göre tanzim edilmiştir. Defterde sadece Triyanda Çağış Gümüldür, Çamlı, Kesri, Gölkaya ve Kürdelen köylerinde iki cemaatin mevcudiyeti görülmektedir; Yaya ve Yamaklar. Bu topluluklar da artık Reaya yani vergi veren halk statüsüne sokulmuş olduklarından çoğu çiftlik boşaltılmıştır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir