"-Ayrancılar ilçe mi?
Hayır.
-Köy mü?
Hayır.
-Girişinde mahalle yazıyor!?
Orası Türkmenköy Mahallesi.
-O zaman Ayrancılar neresi?"
Bugün yalnızca mahalle adı olarak görünse de, Ayrancılar'ın tam olarak sınırlarının neresi olduğu net değildir. İlk mahalle olduğu tarihlere bakıldığında, Ayrancılar'ın idari bir merkez olarak ortaya çıkış tarihlerinin 1940'lar olduğu varsayılabilir. Fakat, bu varsayım tarihsel olarak hatalıdır. Zira, Ayrancılar'ın tarihsel adını aldığı Triyanda bugün bilinen Ayrancılar'da çok daha büyük bir alanı kapsamaktaydı. İsminin köklerinin Roma dönemine uzandığı bazı kaynaklarda yer almaktaysa da*; kesin olarak bilinen Osmanlı dönemi vergi kayıtlarında hatta 1920'de bölgede bulunan Alman bir gezginin hatıralarında Triyanda yer almaktadır. İşte tam da bu noktada, az önce edindiğimiz bilgilerden hareketle Ayrancılar'ın aslında tam olarak neresi olduğunu anlamaya çalışmamız gerekiyor.
Triyanda, Bilge Umar'a göre; Trianda/Triakonta'dır. Triakonta eski Helen dilinde "Otuz" demektir; Triyanda da yeni Helen dilinin (Rumca'nın) aynı anlamdaki sözcüğüdür. Antik Çağ'da İzmir-Efes yolu üzerinde bulunan Triyanda'ya "Otuz" anlamına gelen bu isim, İzmir'e otuz Roma mili uzaklıkta olmasından dolayı verilmiştir.* Bu görüş kimilerine göre tartışmalı olsa da kesin olan bilgi, Triyanda'da bulunan tarım arazilerinin gelirlerinin işlendiği Anadolu Vilayeti muhasebe defterlerine 1400'lerde işlenmeye başlandığıdır. O dönem de Triyanda olarak adlandırılan bölge bugünkü Torbalı-Selçuk sınırlarından başlayıp, Gaziemir-Torbalı sınırına kadar olan bölgedir. Triyanda merkezi ise yıllar içinde Güneye doğru kaymıştır. Yerel tarihçi Yasin Kayış, “Torbalı’nın her bölgesi birçok tarihi zenginliği bünyesinde bulunduruyor. Triyanda da bunlardan bir tanesi. Yaptığımız araştırmalar neticesinde son 120 yıl içerisinde yerleşik kentin Triyanda’dan Torbalı’ya; Torbalı’dan da Tepeköy’e kaydığını görüyoruz” ifadeleri de bu düşünceyi desteklemektedir. 1831 yılında Triyanda ve civar köyde yapılan nüfus sayımında 1260 Rum, 1248 Müslüman vatandasin oldğu ortaya çıkmıştır. O yıllarda kadınların nüfus sayımına dahil edilmemektedir. Yalnızca, askere alım ve vergi toplama için nüfus sayımı yapılmaktadır. Yine yerel tarihçi Yasin Kayış'ın çalışmaları neticesinde 1891 yılındada Triyanda’da 14 dükkan, 19 mağaza, 4 kahvehane, 3 fırın, 1 değirmen, 1 Rufayi Tekkesi, 1 cami, 1 Müslüman okulu, 1 Rum kilisesi, 1 çesme ve 1 tane de istasyon olduğu saptanmıştır. Tarih araştırmalarına göre, Triyanda olarak ifade edilen bölge 120 yıldır yaşamakta ve hareket etmektedir. Tarihi Aydın Vilayeti de 1864-1922 yılları arasında bugünkü İzmir, Aydın, Manisa, Muğla'nın bir kısmı ile Balıkesir'in Güney bölümünü içermekteydi. Zaman içerisinde farklı etkenlerin de bir araya gelişiyle Tarihi Aydın Vilayeti yaşayarak ve hareket ederek bugün ayrı 5 idari merkeze ayrılmış; vilayete adını veren Aydın da bir idari merkez olarak ortaya çıkmıştır.
İfade ettiğimiz gibi yerleşim yerlerinin sınırları, yıllar içinde hareket etmekte ve nefes almaktadır. Farklı parçalara ayrılsa da yerleşim yerlerinin merkezleri yaşamlarını sürdürmektedir. Triyanda da, geçmişteki sınırları içerisinde iki ana yerleşim merkezine dönüşerek bugünkü halini almıştır. Tarihi Triyanda Nahiyesi sınırları içerisindeki yerleşim de, günümüzde, Torbalı ve Ayrancılar çevresinde yoğunlaşmıştır. İdari merkez olan Torbalı'nın sınırları bilinmekte olsa da, bugünkü Ayrancılar'ın net sınırları bilinmemektedir. Sizce, Ayrancılar'ın bugünkü sınırı neresidir?